De boog moet niet altijd gespannen staan

Wie heeft er het voorbije weekend Open Tuinen bezocht? Heel wat enthousiaste tuiniers hebben hun tuinhek wagenwijd open gezet, en het zonnetje was ook van de partij.  

Voor wie er niet bij kon zijn, deel ik mijn opmerkelijkste foto's van de tuinen die ik zaterdag en zondag heb bezocht. Van Scherpenheuvel over Zoersel, tot in Meulebeke en terug. 

Zo profiteer ik in feite een beetje van't werk van anderen, en daarna zet ik het zelfs op nog een lager pitje. Want in juli blijf ik offline en ga ik mijn eigen tuin eens flink verwennen. 

Ik wens iedereen een fijne zomervakantie en ben er weer op 4 augustus. Met een heel bijzondere plant ...

detuinontwerper.be : Project "de Pillecyn"

  

 

Het tuinontwerp is afgerond, en de opdrachtgevers zijn tevreden :-)

Op hun verzoek kreeg het middengedeelte gras in plaats van kiezels en werd de vijver kleiner gemaakt. Ik heb gekozen voor een rechthoekige vijver, in de lengterichting van de tuin. Naast de vijver kan je een ligstoel plaatsen.

De planten- en kruidenborder rechts vooraan werd ook aangepast. Kruiden zijn in potten geplaatst en ik heb een pad doorheen de border laten lopen. Die zorgt voor een zichtas, waarin de vijver wordt geïntegreerd. De bloempot met lavendel wordt herhaald in het achterste tuingedeelte, om deze zichtas te versterken. De border biedt ook plaats voor de bestaande tuinbank, waarop je gezellig van het zonnetje kan genieten.

Nu kan worden gestart met het tuinplan. Eerst en vooral de plantenkeuze. En natuurlijk ook de harde materialen. Tijdens de vakantie zal dit misschien wat langer duren. Maar dat is geen probleem want de werken zijn pas voor het najaar gepland.

Escallonia "Donard Seedling"

Voor de nieuwe haag op onze oprit wilde ik eens wat nieuws proberen. Tegenover de beuk heb ik graag iets wintergroen, zonder terug te vallen op coniferen of taxus. En omdat de nieuwe haag over gaat in de prairieborder wilde ik ze ook niet te strak. Eerder een romantische haag, met leuke bloemen. 

Zo kwam ik bij Escallonia. Die dankt zijn naam aan de Spaanse bioloog Escallon en is niet zo bekend bij het grote publiek. Als je deze heester als solitair zijn gang laat gaan, wordt hij zo'n 150 cm groot. Hij laat zich echter gemakkelijk knippen, en dat maakt hem geschikt als haag.

De kleine, leerachtig groene blaadjes zijn getand en blijven in de winter netjes hangen. Bloeien doet hij vanaf mei - 'Donard Seedling' met lichtroze bloemetjes - en de bijen zijn er dol op! De hoofdbloei loopt door in juni en juli, maar tot in oktober kan Escallonia je verrassen met sporadische bloemen. 

Escallonia houdt van het zonnetje en kan goed tegen wind en droogte. Aan natte voeten heeft hij een hekel. En in een strenge winter is hij kwetsbaar. Dat laatste is zijn enige minpunt.

detuinontwerper.be : Project "Wherever you go ..."

Binnenkort gaan mijn eerste projecten met Bermaco T&O van start. Als generale repetitie hebben we onze samenwerking getest in mijn eigen tuin, waar de oprit aan vernieuwing toe was. 

Je eigen tuin is de moeilijkste om te ontwerpen. Om te beginnen heb je er te weinig tijd voor (denk maar aan de loodgieter wiens keukenkraan al maanden lekt). Daarnaast heb je zo veel wilde ideeën en geen klant die met zijn tuinwensen het speelveld verkleint. (Oké, die taak neemt jouw partner graag op zich, maar die discussie is toch anders.)

Onze oprit is relatief groot, en de uitdaging is om de verharding niet te veel aandacht te laten trekken. Dat doe ik door de bestaande betonklinkers van het terras zo veel mogelijk te laten terugkeren, en met een neutrale kiezel te werken die weinig contrasteert. Na lang zoeken heb ik de grijze kiezels van Vittel ontdekt, met af en toe een rozig exemplaar, precies de basiskleuren van onze klinkers.

In de praktijk heb ik het mezelf niet gemakkelijk gemaakt, want voor de omlijsting van de oprit en de nieuwe plantsoenen heb ik zo'n 1700 betonklinkers gerecycleerd. Mijn rechterduim, pols en schouderblad hebben het geweten.

Naar vorm is de grillige omtrek van onze tuin, en de al even grillige inplanting van de woning dan weer een aandachtspunt. Op termijn komt er een tuin in de tuin, die mooi de oriëntatie van de woning volgt. De oprit is de eerste structurele aanleg sinds we er wonen en vormt een overgang. De westkant volgt de grens van het perceel en maakt een knik. Aan de oostkant zal een nieuwe haag worden gepland die evenwijdig loopt met het huis.  

Omdat de oprit niet mooi loodrecht ligt op het terras voor de woning, vormt de snijlijn van beide een scherpe hoek. Om deze aansluiting te verzachten heb ik een driekwart cirkel laten plaatsen. Die heeft meteen ook het praktische voordeel dat je er eenvoudiger met de auto kan draaien, wat bij een rechthoekig plantsoen niet zo zou zijn. In het najaar planten we daarin een Magnolia Soulangeana.

En de generale repetitie met Bermaco? Die is prima verlopen. Bert en Tim hebben een hart voor hun vak en oog voor detail. Bovendien hebben ze een groot netwerk, met ieder zijn eigen specialisatie, zoals Wannes die de graafwerken voor zijn rekening neemt. Het waren geen eenvoudige werken, met enkele vervelende tegenslagen : een oprit onder de oprit en gewapend beton waar de haag en het plantsoen moesten komen. En hoogteverschillen waar we ze niet konden gebruiken. Maar ze hebben alles piekfijn in orde gekregen en dat verdient een pluim.

Vandaar de naam van dit project. "Wherever you go ... go Bermaco !" 

Clematis patens "The President"

Wie van ons gebruikt de Nederlandse benaming "bosrank"? Clematis is dan ook een echte klassieker. Er zijn wel tegen de 300 soorten. En dat heb ik geweten toen ik die rijke bloeier uit mijn eigen tuin via het internet trachtte te identificeren ... 

"The President", dus. Met zo'n naam schep je wel erg hoge verwachtingen. Maar die overtreft hij elke dag weer.

Er was deze winter kop nog staart aan te krijgen, en daarom heb ik hem enkele weken geleden op zo'n 80 cm boven de grond afgeknipt, samengebonden en met hetzelfde touw aan de overdekking van ons keukenterras bevestigd. Dat is waarschijnlijk niet echt volgens het boekske, maar de eerste scheuten lieten niet lang op zich wachten, en de knoppen volgden al snel erna. 

En vandaag is hij helemaal opengebloeid en doet hij de trage opstart van de Belgische lente vergeten. Zijn bloemen zijn wel 20 cm groot en kleuren genuanceerd violet. Als ik de online-kwekers mag geloven, bloeit hij zo tot augustus door. Of zelfs langer. Ik ben in elk geval benieuwd.

Droogte is de grootste vijand van de Clematis, en daarom moet je goed bij de pinken blijven als je hem tegen een muur of vlak naast een grotere boom plaatst. Daarnaast heeft Clematis graag zon op zijn hoofd, en koele voeten. Vandaar de gewoonte om de wortels af te dekken met bijvoorbeeld potscherven. 

Mijn President staat aan de oostkant van ons huis, en krijgt enkel wat ochtendzon. Daar voelt hij zich duidelijk in zijn sas.

detuinontwerper.be : Project "de Pillecyn"

Via een eerste schets communiceer ik als tuinontwerper op een eenvoudige, visuele manier met mijn opdrachtgevers. Ik kom terug op hun tuinwensen die we in het vorige gesprek hebben scherpgesteld, en toon hen hoe we die wensen kunnen realiseren in hun tuin... 

Nu de opdrachtgevers van de tuin hierboven met pensioen zijn, willen zij hem graag wat bewuster beleven. De plataan zal er jammer genoeg uit moeten, want die wordt te groot. Het tuinhuis zouden ze graag houden. Andere tuinwensen zijn water, tuinkruiden en voldoende ruimte om op zondag met de kinderen en de kleinkinderen in de tuin te kunnen tafelen. In de tuin moet geen speelgelegenheid voorzien worden, omdat de kleinkinderen liever vooraan in de doodlopende straat aan de weide spelen.

Op het tuinhuis na, mocht ik dus van een wit blad vertrekken. Het komt er dan op aan een evenwichtig en natuurlijk ogend grondplan uit te werken. De schuine achtermuur is hierbij een uitdaging. Ik koos voor een opdeling in zes vlakken en een pad dat licht diagonaal naar de verste hoek loopt. Zo toont de tuin dieper. Het pad loopt gebogen om spanning in het ontwerp te houden.

Ik heb een voorstel uitgewerkt dat zuiders aandoet. Links vooraan en rechts achteraan vooral snoeivormen. De verschillende groentinten en bladstructuren zullen de tuin body geven. Vaste planten (bloemen) kunnen worden ingevoegd naar wens van de opdrachtgevers. 

Rechts vooraan een minder formeel tuindeel, waar ook de tuinkruiden in worden geïntegreerd. In het midden de vijver met links ervan voldoende ruimte om de zondagmiddagen met de familie door te brengen. Het tuinhuis kan worden geschilderd in zuiderse tinten en draagt zo bij tot de sfeer.

Op basis van dit eerste ontwerp kunnen de opdrachtgevers bijsturen. In dit geval willen ze de vijver kleiner en een extra zitplaats aan de zonzijde (rechts). De open ruimte naast de vijver willen ze laten inzaaien om toch ook gras in de tuin te houden. En links naast het tuinhuis gaan we meer beplanting aanbrengen. 

Greetz from Cornwall

De voorbije dagen hebben we onze geest eens goed laten uitwaaien in het meest zuidwestelijke punt van Engeland. Onze driedaagse wandeling van St. Ives tot Penzance was perfect gepland : in mei is het gras frisgroen en staan de voorjaarsbloeiers op hun mooist. Sommigen zijn oude bekenden, andere heb ik vandaag meteen mogen googelen :

1. Armeria maritima. Engels gras of strandkruid vonden we vooral terug aan de noordkust, tussen de rotsen. In zachtroze of paarsig blauw. Dit kleine plantje houdt van zon en een droge, stenige bodem. Ideaal ook tussen stapelmuurtjes. 

2. Silene maritima. (Zee)lijmkruid of hemelroosje houdt al even veel van de zon, en een stenige ondergrond. Net zoals Armeria is deze vaste plant wintergroen. Dus als je nog plaats over hebt op je zuidgerichte muurtje...

                   
 





3. Anthylis vulneraria. Wondklaver werd vroeger in de volksgeneeskunde gebruikt om wonden te genezen. Deze kortlevende plant hebben we ontdekt aan de zuidkust, in een iets groenere omgeving, maar hij schrikt blijkbaar ook niet terug van een stevig rotspartijtje.

Over een prairieborder...

Dit weekend heb ik mijn eerste prairieborder aangelegd.  In onze eigen tuin, als experiment.

Ik zit al sinds vorige zomer uit te kijken naar mijn eigen Echinops ritro en Echinacea purpurea : de donkerblauwe kogeldistel en de ranke zonnehoed, met haar roestbruine bloemhoofd en een krans van donkerrode bloemblaadjes. En nu heb ik ze dus vrolijk in huis gehaald.

Samen met Aquilegia vulgaris (wilde akelei), Perovskia atriplicifolia (Russische salie), Agastache 'Summer Fiesta' (Mexicaanse dropplant), Eryngium giganteum (kruisdistel), Cirsium rivulare (vederdistel), Calamintha nepeta (bergsteentijm), Verbena hastata (ijzerhard) en Aster amellus (bergaster). En natuurlijk konden ook de grassen niet ontbreken : Imperata cylindrica (Japans bloedgras), Panicum virgatum (vingergras), Deschampsia flexuosa (bochtige smele) en Bouteloua gracilis (muskietengras). 

Vrijdag heb ik deze schat aan verwachtingen opgehaald bij kwekerij Jan Spruyt-Van der Jeugd, een hele auto vol (passagierszetel incluis). Mijn beplantingsplan lag al enkele weken klaar, maar ik heb het uiteindelijk toch nog flink bijgestuurd. Belangrijkste reden is onze esdoorn, wiens bladerdak ik tijdens de wintermaanden toch wat onderschat had. De Helleborus orientalis en Rhododendron Yakushimanum die er al onder stonden heb ik daarom laten staan en aangevuld met Heucharella, die ook van schaduw houdt. En de akeleien die wat meer aan de schaduwrand staan, kunnen halfschaduw best verteren. Maar met de Verbena neem ik toch een risico. Nu ja, dat hoort dan bij het expirement. 

Wat ook alvast leerrijk was : 20 werkuren, 300 kg grondverbeteraar (DCM Vivimus), 900 liter boomschors, 2 kapotte knieën en een stramme rug. Ik heb voor boomschors gekozen omdat ik dat mooier vind dan lavasteentjes, ook al worden deze laatste aanbevolen. Misschien wat eigenzinnig, zeker volgende lente als ik alweer mag bijvullen, maar ik prefereer toch organisch materiaal.

En nu een stoeltje buitenzetten en zien hoe onze jongens groeien ...

Fagus sylvatica

Een beukenhaag? Rare keuze, nu we zo verwend zijn met al die schitterende bloesems. Toch niet, want dit is een wonderlijke periode met overal beuk die ongelijkmatig haar frisgroene bladeren uit die roodbruine knoppen laat ontluiken. Elke haag in haar eigen fase, elke plant aan zijn eigen tempo. Met talrijke texturen en schakeringen als gevolg.

In mijn opleiding werd ik gewaarschuwd dat een beuk geen haag is, maar en boom. En wat voor een boom. Vijfendertig meter vormt geen uitzondering. Hou zo'n haag maar eens in proportie. De echte liefhebbers lachen dit echter vrolijk weg. Mits zorgvuldig onderhoud overleeft een beukenhaag zijn eigenaar met gemak...

Fagus is de koningin der hagen. Ze heeft klasse, power en elegantie. Je kan haar strak snoeien, maar ze golft nog steeds mee met de wind (wat stramme jongens als taxus en thuja niet doen). En ze beweegt ook mee met de seizoenen. Ze is niet wintergroen, en compenseert dit met een mooie herfstkleur. En in de winter blijven de verdorde bladeren trouw aan hun takken kleven, voor geborgenheid en privacy. 

Hierin verschilt de beuk van de haagbeuk. De op elkaar gelijkende Nederlandse benamingen zorgen bij het grote publiek voor de misvatting dat zij verwant zouden zijn. Niets is minder waar, want haagbeuk is familie van de berk. Net zoals in hun wetenschappelijke benaming hebben Fagus sylvatica en Carpinus betulus niets met elkaar gemeen. 

Haagbeuk is goedkoper, groeit sneller en stelt minder eisen aan de grond. Je mag hem pas snoeien als hij de gewenste hoogte heeft bereikt. Een jonge beukenhaag daarentegen moet je geregeld toppen, zodat zij ook onderaan voldoende dichtgroeit. In de winter is het verschil tussen beide goed duidelijk, want dan staat Carpinus helemaal kaal. En in de lente staat hij sneller groen. Maar ook in de zomer, als je kijkt naar het blad, zie je het verschil: haagbeuk heeft een fijner blad, gekarteld en diep generfd. Het beukenblad is glad, blinkt meer en is fijn behaard aan de rand. Op de tweede foto zie je ze door elkaar. Haal jij de koningin eruit?

Exochorda macrantha 'The Bride'

We zitten volop in de bloesems en als ik door de tuin loop zijn er heel wat redenen om in mijn pen te kruipen. Vandaag kies ik voor onze meest uitbundige bloeier, ook al is zij minder groot dan de concurrentie.

Exochorda macrantha groeit van oorsprong tegen hellingen aan in China. Bij ons is slechts één variant gekend : 'The Bride'. Dit pareltje is op dit moment inderdaad een echte bruid. Het is een extreem rijke bloeier en de vele witte bloemen hangen als een sluier om haar heen. In onze tuin geeft zij al weken het beste van zichzelf.

De bloemknoppen doen denken aan parels, en daar haalt deze jongedame haar Nederlandse benaming: parelstruik. Zij houdt van een licht zure grond en staat graag in het zonnetje (welke bruid doet dat niet). Zorg voor een goed doorlatende grond, zeker als je haar in een pot plaatst, want ze houdt niet van natte voeten. 

Om jaar na jaar een mooie bloei te houden, moet je de parelstruik regelmatig verjongen. Dat doe je door vanaf het derde jaar elk jaar één derde van de oude takken te verwijderen. Snoeien doe je best kort na de bloei, want in de winter snoei je de bloemknoppen mee weg. 

De bruid heeft de neiging nogal los te groeien. De mijne daarentegen heeft een boomvorm, met dubbele stam. Ik heb er wat het raden naar of de vorige eigenaars haar zo gesnoeid hebben, of dat ik eerder een familielid van haar in de tuin heb : Exochorda racemosa 'Niagara' bijvoorbeeld. Alweer een naam die de overvloedige bloei in de verf zet. Deze  laatste bloeit echter meer opgaand en dus blijf ik erbij dat onze bruid ook echt een bruid is.

Jouw tuin = fun in elk seizoen

Deze keer geen boek om aan te prijzen, maar een tijdschrift. "Bloem en Plant" veranderde bij de jaarwisseling zijn naam in "Tuinseizoen" om beter aan te sluiten bij de filosofie van detuinontwerper.be (al luidt de officiële versie dat ze de naam van hun website wilden doortrekken).

Dit magazine heeft een brede horizon. Er is aandacht voor zowel siertuinen als moestuinen. Het tijdschrift laat kwekers aan het woord, tuiniers, tuinjournalisten en ontwerpers. Je krijgt handige doe-het-zelf tips om te tuinieren in de praktijk, maar ook toegankelijke artikels over tuinontwerp. En er wordt zelfs ingegaan op inspirerende tuinreizen.

In Tuinseizoen blijft elke uitgave trouw aan de periode waarin het verschijnt. Je vindt er reportages over planten die op dat ogenblik op hun mooist zijn, tuintaken die je dan moet uitvoeren en groenten en kruiden uit de moestuin in die specifieke maand. Ook de tuinreportages tonen de tuin seizoensgebonden, en leren je dat jouw tuin altijd wel iets te bieden kan hebben.

Meer nog dan vorig jaar, steunt Tuinseizoen op echte professionals en fanatieke liefhebbers, die jou heel wat te vertellen hebben. De lay out is prettig, en de foto's zijn inspirerend. Sommige lezers klagen over het gewijzigde lettertype, maar zelf heb ik daar geen probleem mee.

Een leuk en leerrijk tijdschrift dus, en als je je abonneert kan je meteen ook een heel jaar gratis naar het Arboretum van Kalmthout (met partner), de Nationale Plantentuin van België en Hortus Botanicus in Leiden.

Tuinseizoen verschijnt tien keer per jaar. Eén nummer kost 5,99€, maar met een abonnement krijg je de 10 edities voor 39,5€. Voor slechts 10€ meer ontvang je ook nog vier exemplaren van "De tuin op tafel", het moestuinmagazine van Angelo Dorny (heb ik vorig jaar uitgeprobeerd, maar vond ik zelf wat oppervlakkig).

Prunus serrulata : bloesems uit Hasselt

Op deze eerste foto zie je de Prunus lannesiana Wils. 'Plena', die opvalt door zijn hangende bloesems. Je vindt hem amper terug op het internet, maar kan hem vandaag wel in levenden lijve bewonderen in de Japanse Tuin in Hasselt.  Daar wordt hij aangeprezen onder zijn Japanse naam Prunus "Yaeno-Oshima".

Als je van Japanse kerselaar houdt - en wie doet dat niet - spring dan meteen in de auto, want hun fragiele bloesems staan er volop in bloei. Sommigen staan nog in hun knop, maar je moet al stalen zenuwen hebben om geduldig op hen te wachten, want dan loop je het risico dat de vroege vogels al uitgebloeid zijn (of je woont gewoon in Hasselt en neemt een abonnement). 

 

Wat maakt deze bomen zo geliefd? Hun subtiele schoonheid? Feit dat ze de lente inluiden? De vergankelijkheid achter hun kortstondige spektakel? 

De favoriete sierkers bij ons is de Prunus serrulata. Deze is meestal op stam geënt. Hij is niet zo veeleisend naar grond (best wel kalkrijk) en onderhoud, maar wordt in principe iets te groot voor in de gemiddelde tuin.

De bloemblaadjes zijn wit of lichtroze. Wit combineert sowieso eenvoudig, maar zelf ben ik een grote fan van roze prunus naast de gele bloemetjes van de al even vroegbloeiende Forsythia.

        

detuinontwerper.be : Flowers in da city

Zeker in een stadstuin hebben we behoefte aan groen en vlinders.

       

In deze stadstuin van 8 op 10 is een deel van de kaarten al gelegd. Met name de fundering voor het tuinhuis, de stabilisé voor het terras en het gewapend beton van de waterput. Soms komt een mens nu eenmaal te laat ;-)

Tuinwensen van de opdrachtgevers: voldoende speelruimte voor de kinderen, een diervriendelijke planten- en bloementuin, vogelvoederplaats en insectenhotel, een druivelaar, en een kleine moestuin om de kinderen groene vingers mee te geven.

Dat vind ik een mooie uitdaging waar ik met plezier mijn hoofd over breek. Stadstuinen hebben het voordeel overzichtelijk te zijn en je kan er echt wonderen in verrichten...

In dit gebalanceerde ontwerp liggen terras en gazon in één lijn en vormen zo een speelveld van 8m op 4m. De kinderen kunnen er tegen een balletje trappen, je kan er ook een schommel of trampoline op kwijt.  

De rest van de tuin krijgt weelderige borders. De border achteraan camoufleert de schuine achtermuur en het boompje zorgt voor hoogte naast het tuinhuis. Hier kan ook een vogelvoederplaats komen. Tussen deze border en het tuinhuis toch een extra terras, proper en voldoende breed om de deur naar buiten open te laten draaien.

De rechterborder is het kloppende hart van de tuin. Het pad naar achter wordt onderbroken door dunne grasstroken en zowel links als rechts van het pad een rijke beplanting. Het tuinhuis wordt geïntegreerd door een druivelaar, die mooi in het zonnetje staat. En een verhoogde moestuintafel wordt over het deksel van de waterput geplaatst.

De linkermuur maken we groen met een klimop, die in de herfst mooi verkleurt en die een nestplaats voor vogels biedt.