Even languit in het gras

Zo ziet de wereld er uit als de zon schijnt. Ik heb deze foto al een tijdje op mijn computer staan en weet zelf niet meer waar ik hem vandaan heb. Hier is een straffe tuinontwerper aan het werk geweest, met oog voor het landschap. Ik word er vrolijk van, en voel een eerste stevige vakantiekriebel.

Traditiegetrouw ga ik begin juli even off line. Want zelfs een leuke job moet je af en toe eens laten rusten. Ik wens iedereen veel zon, een stralend blauwe hemel, en af en toe wat regen. Zodat het gras zo groen blijft als bij de buren. 

Tot binnenkort!

Drup ...

Ze lijkt wel gecarameliseerd. Weet je wat het is? Ik vind het zelf best een bijzondere foto. Maar vrolijk word je er natuurlijk niet van. Deze pioen is gerot in haar knop, voor ze de kans kreeg om open te gaan. Die regen blijft maar duren, de lente is letterlijk weggespoeld. Je hebt het misschien gelezen vandaag : honderdduizenden regenwormen hebben de voorbije week niet overleefd. Ze hebben hun naam dus blijkbaar wel gestolen.

Gelukkig waren de andere bloemen van mijn pioenen er toch tijdig bij. Indrukwekkende kanjers. En ook al zijn zij uiteindelijk ook roemloos ten onder gegaan in de regen, ik heb er toch een tweetal weken "dik" plezier van gehad. 

Wat moet je daar nu van denken, van zo'n pioen? Ik heb ze zelf nooit aangeplant. Ik kreeg ze bij de tuin en het huis. Eerst heb ik ze verplaatst, waardoor ik twee jaar geen bloemen had. En nu bloeien ze dus overvloedig. Maar de bloemen zijn in al hun grandeur te zwaar voor hun stengel. En dan hangen ze door, vallen ze de buxus is. Ik heb eigenlijk weinig ervaring met pioenen en weet niet of het altijd zo is. Misschien heb ik wel een cultivar in de tuin van een overijverige kweker.

                

detuinontwerper.be : Project "Desoleil"

  

Een tijdje geleden beloofde ik enkele alternatieve schetsen op dit project. Daar heb ik de voorbije twee weken nog op doorgewerkt en vanavond heb ik dit besproken met de opdrachtgevers. Waarom deze alternatieven? Omdat het nooit kwaad kan om wat meer opties te kennen, voordat je aan de aanleg begint. Zo kan je een gefundeerde keuze maken.

Op de eerste tekening heb ik meer beplanting verwerkt, en een deel van het bestaande terras uitgebroken om de tuin dichter bij het huis te brengen. Je ziet de vaste plantenborder links achteraan op de tekening. Om dit te accentueren, heb ik achter de haagblokken met extra gras gewerkt. De tuin oog veel groener en natuurlijker. Een bestaand terras opbreken is zelden een populair idee, ik ben er nog nooit in geslaagd iemand zo ver te krijgen.

De tweede tekening geeft een alternatief voor het vele hout in het ontwerp. De opdrachtgevers willen links achteraan een proper hoekje, waar ze in de schaduw kunnen zitten. Die schaduw zorgt vandaag voor extra veel mos in het gras, en zo waren we op een houten terras gekomen. Hout sluit mooi aan bij het tuinhuis, heeft een natuurlijke uitstraling en is als halfverharding beter voor de bodem om water te absorberen. Maar het kan ook wat minder en daarom heb ik hier het houten pad, links naast de haagblokken, vervangen door stapstenen en een lage bodembedekker. Ook dat brengt weer meer groen in de tuin. 

De opdrachtgevers waren al akkoord met het eerste ontwerp, dus ik had me de moeite kunnen besparen. Maar zolang het in mijn hoofd blijft draaien, ga ik door. Als uiteindelijk beslist wordt om het bij het eerste idee te houden, dan is dat nog altijd prima. En als de opdrachtgever mee gaat in één van de alternatieven, dan weet ik dat ik dit moet blijven doen. Zoals vandaag. Want we gaan voor de bodembedekker - Vinca minor 'Gertrude Jekyll' - en dat vind ik toch wel prettig.

detuinontwerper.be : Project "Donkie & Froefroe"

Het leukste bij de aanleg van een tuin, is het uitzetten van de vaste planten. In dit project heb ik twee royale vaste planten borders voorzien. De opdrachtgevers wilden vooral wit, en daar heb ik me netjes aan gehouden. Met enkele donkerrode accenten, zoals Sanguisorba officinalis 'Tanna', Angelica Gigas en Penstemon digitalis 'Husker's Red'. Deze planten accentueren niet alleen het wit van de bloemen, maar doorbreken ook het vele groen in zo'n border.

Jammer genoeg hebben we geen Angelica gigas meer te pakken gekregen, dus die kan er pas binnen een drietal maanden in. Vaste planten worden in twee periodes verkocht, en de eerste periode loopt nu op haar einde. De voorraden zijn bij veel kwekers aan het slinken, en zij beginnen nu opnieuw te potten zodat de plantjes voldoende geworteld zijn tegen de tweede periode, na de zomer.

Bij het ontwerpen van een vaste planten border, is het niet de schaarste die voor moeilijkheden zorgt. Het aanbod is gigantisch. Dus maak ik eerst een uitgebreide lijst, op basis van enkele parameters. Voor deze tuin was dat de hoogte van de planten, de bodemvereisten (zij moeten tegen een vochtige grond kunnen) en dus ook de kleur. Dan groepeer ik volgens bloeiperiode, en voor elke periode kies ik de meest interessante planten. Hierbij moet ook voldoende variatie zitten in de bloeiwijze en de bladvorm. Kiezen is verliezen, en dat doet altijd wat zeer. 

Wanneer de tuinman de vaste planten de grond in stopt, ben ik er graag bij. Een struik kan je de dag erna nog een metertje laten verplaatsen, maar zo'n 300 kleine jongens ... En zo'n tekeningetje is ook niet altijd perfect, terwijl ik zelf gevaarlijk perfectionistisch ben.

Aquilegia vulgaris

De wilde akelei is een vaste plant die zeker niet in je border mag ontbreken. En daar zijn verschillende redenen voor. Om te beginnen is het een vroege bloeier, die al vroeg in mei het vuurwerk geeft waarvoor je normaal tot de zomer moet wachten. Er staat al heel wat in bloei vandaag, maar de meeste vaste planten gaan toch nog niet deze overtuigende proportie aannemen.

Aquilegia heeft prachtige bloemen, in heel uiteenlopende vormen en kleuren. Op de foto's zie je 'Ruby Port' en 'Nora Barlow', met pomponachtige bloemen. Bijen en vlinders zijn er dol op. Omdat de akelei zich graag uitzaait en zich eenvoudig kruist, krijg je spontaan nieuwe kleurencombinaties. Dat is lekker spannend, tenzij je rigoureus op kleur aan het werken bent. Ik moet er eerlijkheidshalve ook bijzeggen dat dat uitzaaien belangrijk is, omdat de plant op zich nogal kort leeft.

 

Al even bijzonder als de bloemen van deze akelei, is het blad. Dit is blauwgroen, en bestaat uit drie grote lobben. Het blad zit aan de basis van de plant, aan een dun steeltje, waardoor het al vroeg in het voorjaar de grond sierlijk bedenkt. De bloemen steken er dan op hun hoge stengels bovenuit.

Tenslotte is het een gemakkelijke plant. Die geen volle zon hoeft, en die het ook in halfschaduw goed doet. Hij kan zowel tegen vocht als tegen droogte, en is dus helemaal niet veeleisend in standplaats.

Myosotis sylvatica

Planten zijn leuk om wat ze zijn. Maar soms zijn ze dubbel leuk, omwille van hun naam. Het bosvergeet-mij-nietje, is er zo één. The woodland forget-me-not. En vaak krijg je er dan een heel verhaal bij, zoals de ridder in de Middeleeuwen die dit bloemetje voor zijn geliefde wil plukken en door zijn zware harnas in het water valt. Voor hij verdrinkt werpt hij haar nog snel de bloemen toe, samen met zijn laatste woorden : "vergeet mij niet!"

De wetenschappelijke naam toont je dan weer dat het niet altijd Latijn hoeft te zijn. Want Myosotis komt van de Griekse woorden Myos (muis) en Otis (oor). Blijkbaar lijkt het zacht behaarde bloemetje op muizenoortjes. Ze zijn in elk geval even klein. Sylvatica wijst er dan weer op dat deze tweejarige in het bos groeit. 

En nu dus in mijn tuin. Deze blauwe schatjes met hun gele oogje moeten zijn overgewaaid. Het is in elk geval de eerste keer dat ze me opvallen. Ze staan er nu al enkele weken, en bloeien in principe tot in juli door. In het begin hadden ze de plaats voor hen alleen, maar ondertussen geraken ze wat overwoekerd. Dus heb ik er nog snel een foto van gemaakt, voor ik ze binnenkort uit de grond haal, en in een ander tuindeel plant. In de hoop dat ze zich daar uitzaaien. Want deze tuinontwerper wil ze natuurlijk op de juiste plaats.

           

detuinontwerper.be : Project "Donkie & Froefroe"

Dit is het tweede project dat erg te lijden heeft gehad onder de regenweken van maart en april. De tuin was zo mogelijk nog drassiger dan die van Project "De Pillecyn", en er moesten honderden haagplantjes de grond in : meidoorn, veldesdoorn, beuk en kamperfoelie. De laatste staan in pot en konden nog wel wachten. Maar de eerste drie moesten er voor het knoppen in, en dat werd een race tegen de tijd.

Bij de aanleg van de hagen moest de tuinaannemer werken in een modderbad. De machines reden zich voortdurend vast. De haagjes staan nog steeds schots en scheef, omdat ze de weken erna gewoon wegzakten. Maar er komen nog paaltjes en draad om ze weer mooi recht te krijgen.

En dan kregen we plots erg warm weer, en droogte. De modderkorst droogde zichzelf op tot beton. Een hard, gespleten maanlandschap. Of hoe een tuinaannemer de speelbal kan zijn van de weersomstandigheden. Alles werd opnieuw gefreesd om te kunnen inzaaien. Ondertussen zijn ook de wintergroene hagen aangeplant, en zijn de andere haagjes in knop gekomen. De eerste tekenen van groen in een nieuwe tuin. Nu nog wachten tot het gras doorkomt... 

Op de plantenzones moet zo snel mogelijk houtschors komen, zodat de grond eronder minder extreem opdroogt en het bodemleven zijn werk kan doen. Zelf kan ik nu de tweede fase beginnen voorbereiden en op zoek gaan naar geschikte beplanting voor de verschillende tuindelen.

  

  

  

Rhododendron 'Cunningham's White'

De laatste dagen heeft de tuin zo'n enorme sprong gemaakt. De beukenhaag stond op één dag bijna helemaal groen, de oranjebloesem vult plots de tuin met zijn hemelse geur, de akeleien reiken ineens verrassend hoog en tonen hun eerste bloemblaadjes. Maar als ik er één plant moet uitkiezen die deze week alle aandacht verdient, dan is het toch deze oude dame.

'Cunningham White' is een Rhododendron hybride, verkregen door kruising van Rhododendron caucasicum x ponticum 'Album'. Voor de bloemen open gaan zijn ze lichtroze in hun knop, daarna vol wit. De combinatie van beide kleuren vind ik wonderlijk subtiel, en nu staat deze Rhododendron dan ook op zijn mooist. Als alle knoppen open zijn, is hij enkel nog wit. Al zorgen de kleine geelbruine vlekjes ook dan nog voor een bijzonder element.

Deze cultivar wordt zo'n anderhalve meter breed en hoog, en heeft langwerpig, donkergroen blad. Rhododendron houdt van gefilterd licht, niet van een hete middagzon.  En van zure grond. Maar 'Cunningham White' groeit ook op minder zure gronden, en is daarom breder toe te passen. Een echte aanrader.

  

Hyacinthoides hispanica

Heb je ooit ergens in het najaar de moeite gedaan om de kleine bolletjes van de Spaanse boshyacint in de grond te steken? Dan geven ze jou dat vandaag dubbel en dik terug met een frisse toets in de tuin.  

Hyacinthoides hispanica wordt zo'n 35 centimeter hoog en bloeit op flink rechtop staande steeltjes.  Daarin verschilt deze stinzenplant met de gewone boshyacint (Hyacinthoides non-scripta), waarvan de steeltjes doorbuigen. Ze bloeit bij mij al een tweetal weken, en in principe gaat dat tot in juni door. Ik hou het meest van de zachtroze variant, maar je hebt ze ook in het wit, lila en vooral in het blauw.

Je plant zo'n 15 stuks per vierkante meter, maar dat mogen er ook minder zijn.  Want omdat ze verwilderen kan je ze dan jaar na jaar met meer zien opduiken. Officieel horen ze thuis in een wat schaduwrijke omgeving. Van nature groeien ze namelijk in het bos onder de bomen. Hier staan ze echter in plantvakken in het terras. Onbeschut in volle zon. Moeilijk kan je dit juweeltje dan ook niet noemen ...

           

detuinontwerper.be : Project "Desoleil"

 

Voor dit project mocht ik van een redelijk wit blad beginnen. De tuin bestaat uit gazon en enkel het tuinhuis blijft behouden. De opdrachtgevers willen graag een ontwerp  dat in verschillende fases gerealiseerd kan worden.

De basis van het ontwerp zijn drie haagblokken halverwege de tuin. Deze breken het zicht op het tuinhuis en zorgen voor privacy links achteraan. Bovendien maken ze de tuin spannender en zal hij groter lijken, omdat hij niet in één blik te overzien is. Voor deze haagblokken zou ik liefst oranjebloesem (Choisya ternata) gebruiken, omdat deze een heerlijke geur in de tuin brengt. Maar het is me nog niet helemaal duidelijk of dit succesvol kan zijn. Daar ga ik nog wat op moeten studeren ...

De linkerzone wordt in eerste fase aangeplant. De rechtse nog niet, omdat de kinderen de eerste jaren deze speelruimte nog kunnen gebruiken. Links vooraan komt een lage haag met twee boompjes in. Deze geven schaduw aan tafel in de zomermaanden. In de winter staan ze kaal, en komt het licht er goed door. Dan komt een vijver. In de eerste jaren zou er een zandbak kunnen komen, of een ingegraven trampoline.  En dan dus de hoge haagstructuur. 

De drie rechthoeken die elkaar links opvolgen zijn alledrie precies even groot als het raam van de woonkamer en liggen ermee in één lijn. Door deze verhoudingen te respecteren, krijgt de tuin rust en is hij in proportie met de achtergevel.

Als je een tuin ontwerpt, voorzie je ook best enkele alternatieven, zodat je opdrachtgever zelf nog keuzes kan maken. Voor deze tuin heb ik zo'n alternatieven in een tweede tekening verwerkt. Die heb je nog van me te goed...

detuinontwerper.be : Project "De Pillecyn"

We hebben een zachte, maar erg natte winter achter de rug. Twee van mijn ontwerpen hebben weken gewacht op de aanleg. Allebei natte tuinen, waar je tot aan je enkel inzakte. Allebei nood aan een drainage, en maar hopen dat het eindelijk eens lang genoeg ging stoppen met regenen. Vooral voor de aanplant met kale wortel begon de tijd te dringen.

Voor Project "De Pillecyn" was het de voorbije week dan toch zover. De wonderboys van Bermaco hebben alles uitgegraven en een nieuwe drainage gestoken. En de grond verrijkt en weer luchtig gemaakt. Omdat er geen verharding in het ontwerp zat, kon daarna meteen aangeplant worden. We hebben samen alle planten gezet volgens plan, en links en rechts wat bijgestuurd als dat het effect ten goede kwam.

Als basis een Taxushaag, die vandaag nog een verzameling kleine kerstboompjes lijkt. Zowel voor- als achteraan is er hoogte gecreëerd met Fagus zuilen. De Buxus en Ilex zorgen dan weer voor een formele toets, die wordt verzacht door de vaste planten. Heuchera, Anemonen, Geraniums, Sanguisorba, Echinops, Verbena en Agastache. De dwergwilg heb ik op verzoek van de opdrachtgevers vervangen door hun kerselaar, die in pot stond. Samen met de Exochorda zal deze in de vroege lente de tuin sieren met bloesems. 

De meeste plantjes zijn nog petieterig. Daarom is de boomschors nog erg dominant. Maar de komende weken kan alles flink wat bijgroeien. Deze zomer zal de tuin er al wat volgroeider uitzien, en voor het volle effect gaan we een jaartje of drie geduld moeten hebben.

  

  

  

Camellia japonica - van een oosterse schoonheid

Toen we twee jaar geleden ons eigen stukje paradijs kochten, was dit voor een belangrijk deel overwoekerd door klimop. Daar heb ik me deze winter eens goed tegenaan gegooid en er zijn heel wat kubieke meters klimop via GFT zakken langs de voordeur naar buiten gegaan. 

Resultaat zijn heel wat lege borders, netjes afgedekt met mulch en hier en daar een schrale heester, die de strijd om water en voedingstoffen langzaam maar zeker aan het verliezen was. Aan sommige hangt nog een kaartje van de vorige eigenaars, en zo waren die meteen geïdentificeerd. Maar één schraal takje kon ik niet thuisbrengen, en na heel wat wikken en wegen besliste ik het maar te laten staan.

Dus zo kom ik op een ochtend de tuin ingewandeld en zie ik voor het eerst een wonder van een bloem. Eén takje, één bloem. En ik wist meteen dat ik een camelia had gespaard.

Met één L of twee? Camelia in het Nederlands en Camellia als wetenschappelijke naam. De meest bekende - en ook deze op de foto - is de Camellia japonica, die we ook wel Japanse roos noemen. Deze is wintergroen, met glanzend blad, en bloeit dus vroeg in het jaar. Maar je hebt haar de voorbije weken ongetwijfeld al in talrijke voortuinen zien staan.

In Japan zijn ze dol op de camelia, omdat de bloem in zijn geheel van de plant valt en dit als een fragiele vorm van perfectie wordt beschouwd. En zulk kunstwerkje mocht ik dan deze ochtend in al haar glorie aanschouwen ...

           

Ribes sanguineum

De rode ribes of siertrosbes, zie je vandaag overal in bloei staan. Vaak staat er ook Forsythia in de buurt en dat geeft toch wel een bijzonder kleureneffect. Combinaties met Magnolia, Clematis of Anemone Blanda zijn iets stijlvoller. Zelf ben ik een grote fan van variëteiten met lichtroze bloesems. Andere tuiniers verkiezen misschien eerder de felroze cultivars of de witte bloeiers. 

Deze heester heeft een mooie rechte groeiwijze, wordt zo'n twee tot drie meter groot, en even breed. Het is een echte topper voor in een romantische cottage tuin. Het is een erg gewone jongen, eenvoudig in onderhoud, zeer winterhard en hij doet het op elke grondsoort. Maar met zure grond doe je hem net iets meer plezier. 

Ribes sanguineum verliest zijn aromatische blad in de winter en bloeit van maart tot april op tweejarig hout. Dat betekent dat je hem best meteen na de bloei snoeit. De jonge scheuten die datzelfde jaar nog uitlopen, zullen volgend jaar weer bloemen dragen. Bij de snoei knip je elk jaar 1/3 van de oude takken enkele centimeters boven de grond af. Als je dat niet doet, ga je doorheen de jaren minder bloemen krijgen.

           

detuinontwerper.be : Project "Desoleil"

Een nieuw project! De meeste van mijn ontwerpen komen in de realisatiefase, en ik ben blij dat ik toch ook weer wat tijd aan de tekentafel kan doorbrengen. (Al moet ik bekennen dat ik aan mijn eigen tuin ook nog flink wat tekenwerk heb.)

De tuin ligt in een rustige woonwijk, aan de rand van de stad. De opdrachtgevers willen graag een meerjarenplan. Een eindplaatje waar ze in fases naartoe kunnen werken. Er moet meer hoogte komen in de tuin, wat meer avontuur, beplanting, bloemen, geuren, ...

Maar ook weer niet te veel. De kinderen zijn negen en zes, en moeten de eerste jaren nog in de tuin kunnen ravotten. Daarbij wordt in eerste instantie aan een nieuwe trampoline gedacht, of eventueel een ander speeltuig. Daarna willen ze de speelruimte zelf innemen met een zithoek, een haard eventueel, een buitenkamer om te verpozen en te genieten van een goed glas.

Belangrijk is om bij elke nieuwe stap het eindpaatje in het achterhoofd te houden, zodat geen onnodige werken worden gedaan of zotte kosten gemaakt. Best wel handig om zo een masterplan voor jouw tuin te hebben.